Kaynak Oryantasyon Haftasında Çocukların Asıl İhtiyacı Ne?
Oryantasyon haftası, okul döneminin belki de en zor zamanlarından biridir. Yeni bir okula başlamak, hiç tanımadığın bir ortamda olmak çocuklar için güvensiz hissettirebilir. Bu, gayet doğal bir süreçtir. Ama önemli olan, bu süreci iyi yönetebilmektir.
Okulun ilk günleri çocuklar için heyecanlı olduğu kadar alışması zor da bir dönemdir. Yeni bir okul, yeni arkadaşlar, farklı bir ortam ve yeni bir öğretmen…
Kimi çocuk sınıfa girer girmez ortama uyum sağlar, kimisi ise belki aylarca alışmakta zorlanabilir.
Peki oryantasyon haftasında çocuklardan ne beklemeliyiz? Kuralları hemen öğrenmelerini mi, derslere alışmalarını mı, yoksa önce kendilerini güvende hissetmelerini mi?
1. Önce “Burada güvendeyim.” diyebilmeli
Çocuklar için okul yalnızca ders gördükleri bir yer değildir. Günlerinin büyük bir bölümünü okulda geçirirler. Bu yüzden okulda kendilerini güvende hissetmeleri oldukça önemlidir.
Öğretmenlerin sınıfta sıcak ve güvenli bir ortam oluşturmasının yanı sıra velilerin de okul ile ilgili kaygılarını çocuklarına yansıtmamaya özen göstermesi gerekir.
Çocuğun okula dair ilk izlenimi, sonraki süreçte okula bakışını da etkileyebilir. Bu yüzden ilk günlerde her şeyden önce kendisini güvende hissetmesine yardımcı olmak gerekir.
2. Her çocuk aynı hızda alışmaz
Oryantasyon sürecinde en sık yapılan hatalardan biri, bütün çocukların aynı sürede alışmasını beklemektir. Bu nedenle çocukları birbirleriyle karşılaştırmamak önemlidir.
“Bak, arkadaşın ağlamıyor. Sen neden ağlıyorsun?”
“Diğerleri alıştı, sen hâlâ alışamadın.”
gibi cümleler çocuğun kendisini daha iyi hissetmesini sağlamaz. Tam tersine, yaşadığı duygunun yanlış olduğunu düşünmesine neden olabilir.
Çünkü her çocuğun mizacı farklıdır. Kimi yeni bir ortama kolayca uyum sağlarken kimi çocuk alışmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. Burada önemli olan, çocuğun ne kadar sürede alıştığından çok bu süreci nasıl geçirdiğidir.
3. İlk haftanın amacı her şeyi öğretmek değil
İlk haftanın amacı çocuğun bütün kuralları öğrenmesi ya da derslere hemen uyum sağlaması değildir. Zaten oryantasyon haftası da çocukların yeni ortamı tanımaları ve alışmaları için vardır.
Bu süreçte çocuğun sınıfını, arkadaşlarını ve öğretmenini tanıması, okulun nasıl bir yer olduğunu keşfetmesi ve kendisini yavaş yavaş bu ortamın bir parçası gibi hissetmesi yeterli bir başlangıçtır.
Bu yüzden “Böyle devam edersen arkadaşlarının gerisinde kalacaksın.” gibi ifadelerle çocuğu kaygılandırmak yerine ona zaman tanımak gerekir.
Ortaokul ve lise öğrencileri de alışma sürecinden geçer.
Oryantasyon denince akla daha çok okul hayatına yeni başlayan küçük çocuklar gelse de aslında ortaokul ve lise öğrencileri için de yeni bir başlangıç kolay olmayabilir.
Yeni bir okul, değişen arkadaş çevresi veya alışılmış düzenin geride kalması öğrencileri sosyal açıdan zorlayabilir. Eski okulunu ve arkadaşlarını özlemek, yeni ortamda kendisini yalnız hissetmek oldukça normaldir.
Üstelik bu yaş grubundaki öğrenciler yaşadıkları zorlukları her zaman açıkça göstermeyebilir. Bu yüzden “Artık büyüdün, alışman gerekiyor.” demek yerine onları dinlemek ve ihtiyaç duyduklarında konuşabilecekleri bir alan oluşturmak gerekir.
Peki ilk haftada asıl neye odaklanmalıyız?
Oryantasyon haftasında çocuklardan hemen alışmalarını, bütün kuralları öğrenmelerini veya ders düzenine kusursuz bir şekilde uyum sağlamalarını beklemek yerine onlara tanımaları ve alışmaları için zaman vermek gerekir.
Her çocuk yeni bir ortama farklı şekilde uyum sağlar. Kimi birkaç günde alışır, kimi daha uzun bir zamana ihtiyaç duyar.
Bazen çocukların ihtiyacı daha fazla uyarı ya da daha fazla çalışma değil, sadece biraz zamandır.
Çünkü okulun ilk günlerinde çocuğa verilebilecek en önemli mesajlardan biri şudur:
“Burada güvendesin. Alışman için sana zaman vereceğiz.”