Ders çalıştığımız hâlde bazı bilgileri zamanla unutmamız normaldir. Öğrendiklerimizi daha kalıcı hâle getirmek için düzenli tekrar yapmak, bilgiyi aktif olarak hatırlamaya çalışmak, soru çözmek ve uyku-dinlenme dengesine dikkat etmek önemlidir.
Masanın başına oturuyorum, saatlerce çalışıyorum, konuyu dinliyorum, test çözüyorum…
Ama yine de yanlışlarım çıkıyor. Üzerinden biraz zaman geçiyor ve çalıştığım konuyu tekrar unutuyorum. Hatta bazen sanki hiç çalışmamışım gibi hissediyorum.
Aslında bu durum sandığımız kadar sıra dışı değil. Öğrendiğimiz her şeyi bir kere çalıştıktan sonra kalıcı olarak hatırlamamız mümkün değil. Zaman içerisinde bazı bilgileri unutmamız, onları hiç öğrenmediğimiz anlamına gelmez.
Peki çalıştığımız hâlde neden unutuyoruz ve öğrendiklerimizi daha kalıcı hâle getirmek için neler yapabiliriz? Gelin birlikte bakalım.
Okumak elbette çalışmanın önemli bir parçası. Ancak tek başına yeterli değil.
“Konunun tamamını okudum, altını çizdim, birkaç kez tekrar ettim; o hâlde öğrendim.” diye düşünmek bizi yanıltabilir.
Asıl önemli olan, okuduğumuz bilgiyi anlamak, sindirmek ve gerektiğinde hatırlayabilmek. Yani bilgiyi sadece görmek değil, onu zihnimizden geri çağırmaya da çalışmalıyız.
Bunun için konuyu çalıştıktan sonra kitabı kapatıp kendimize sorular sorabiliriz. Hatta bir arkadaşımıza, ailemizden birine ya da öğretmenimize konuyu anlatmak ve onların bize sorular sormasını istemek de oldukça faydalı olabilir.
Çünkü bazen bir konuyu okurken çok iyi bildiğimizi düşünürüz; ancak anlatmaya başladığımızda hangi noktaları gerçekten öğrenip hangilerinde eksik kaldığımızı fark ederiz.
Bizler genelde bir konuyu çalışır, öğrenir ve birkaç kez tekrar ederiz. Daha sonra konular yoğunlaştıkça, “Ben bu konuyu zaten öğrendim.” düşüncesiyle o konuya uzun süre geri dönmeyebiliriz.
Ta ki sınav zamanı gelene kadar…
Birkaç gün önce tekrar açtığımızda ise sanki o konuyu hiç çalışmamışız gibi hissedebiliriz.
Buradaki en büyük yanılgılarımızdan biri şu: Bir konuyu ne kadar iyi öğrenmiş olursak olalım, tekrar etmediğimizde bazı bilgileri zamanla unutmamız oldukça normaldir.
O hâlde yapmamız gereken, konuyu bir kez öğrenip tamamen geride bırakmak yerine sınava kadar belirli aralıklarla tekrar etmektir.
Kısa tekrarlar bile konuyla olan bağımızı korumamıza ve öğrendiklerimizi daha kalıcı hâle getirmemize yardımcı olabilir.
En çok yanılgıya düştüğümüz noktalardan biri de konuyu çalıştıktan sonra soru çözmeyi ihmal etmek.
Konuyu dinleriz veya okuyarak çalışırız ve anladığımızı düşünürüz. Ancak konuyu anlamak başka, öğrendiğimiz bilgiyi uygulayabilmek başka.
Bu yüzden konuyu çalıştıktan sonra gerekiyorsa tekrar etmeli, ardından soru çözerek öğrendiklerimizi uygulamaya çalışmalıyız.
Ama burada da sadece soru çözmek yetmez. Çözdüğümüz testte doğrularımızı ve yanlışlarımızı kontrol etmek, yanlış yaptığımız yerleri fark edip yeniden çalışmak önemlidir.
Çünkü bir konuyu gerçekten öğrenip öğrenmediğimizi anlamanın etkili yollarından biri, öğrendiğimiz bilgiyi sorular üzerinde kullanabilmektir.
“Bugün çok çalışamadım, o hâlde uykumdan biraz kısıp daha fazla ders çalışmalıyım.” düşüncesi öğrencilerin sık düştüğü yanılgılardan biri.
Oysa uyumak ve dinlenmek de verimli çalışmanın bir parçasıdır. Dinlendiğimizde daha dinç olur, öğrendiklerimize daha kolay odaklanabilir ve yeni bilgileri daha rahat kavrayabiliriz.
Bazen dinlenmiş bir zihinle daha kısa süre çalışmak, yorgun bir zihinle uzun süre çalışmaktan çok daha verimli olabilir.
Bu yüzden daha fazla çalışabilmek için uykumuzdan ve dinlenme zamanımızdan vazgeçmek yerine, çalışma ve dinlenme arasında sağlıklı bir denge kurmaya çalışmalıyız.
Sonuç olarak unutmak da öğrenmenin bir parçasıdır. Önemli olan unuttuğumuz için kendimizi başarısız hissetmek değil, öğrendiğimiz bilgileri taze tutmak için düzenli tekrarlar yapmaktır.
Çünkü öğrenmek yalnızca bilmek değil, gerektiğinde hatırlayabilmektir.
Bu yazıyı okuyanların ilgisini çekebilecek diğer içerikler.
Çoklu Zekâ Kuramı, bireylerin tek bir zekâ alanıyla sınırlı olmadığını; farklı alanlarda farklı güçlü yönlere sahip olabileceğini savunur. Bu yaklaşım, kişinin güçlü olduğu alanları fark ederek kendisine daha uygun öğrenme yöntemlerini keşfetmesine yardımcı olabilir.
Hedef belirlemek, istediğimiz yere ulaşabilmek için önemli bir adımdır. Peki bunu doğru şekilde nasıl yapmalıyız?
Son gece çalışmak, zaman azaldıkça oluşan aciliyet hissi nedeniyle başlamayı ve odaklanmayı kolaylaştırabilir; ancak bu, en verimli çalışma yöntemi olduğu anlamına gelmez. Ertelemeyi azaltmak için büyük hedefler yerine küçük ve ulaşılabilir adımlarla daha erken başlamak daha sağlıklı bir yaklaşım olabilir.
Kaynak